CONCERT

Ankara University, Faculty of Language and History-Geography

14 November 1959

Presidential Symphony Orchestra

Adolfo Camozzo conductor
Leyla Gencer soprano

Rossini Overture L’Italiana in Algeri

Donizetti Al dolce guida mi .... Anna Bolena

Verdi Ma dall’arido stelo divulsa Macbeth
Bizet L’Arlesienne Suite No.2
Verdi Nel di' della vittoria ..... Macbeth
Verdi D’amor sull’ali rosee .... Il Trovatore

Note: The concert broadcast by TRT

ZAFER DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.10.29

CUMHURİYET DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.02

CUMHURİYET DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.07

AKİS WEEKLY MAGAZINE                                                 

1959.11.11

MUSİKİ

Ankara

Leyla Gencer sahnede. 

Ankaralılar, gecen salı akşamı Büyük Tiyatroda verilen bir konser için yer bulmakta hayli güçlük çektiler. Birçoğu, bütün gayret ve ısrarlarına rağmen yer bulamadılar. O gün orkestranın telefonları bir hayli işledi, ama ne kordiplomatiğe mensup yabancı diplomatlara ne de musikiperverandan siyasi şahsiyetlere müsbet bir cevap vermek kabil oldu. Çünkü biletler tamimiyle satılmış, hiç yer kalmamıştı.

Bir orkestra konserine verilen bu fevkalade ehemmiyet sebepsiz değildi. İki senden beri Amerika ve Avrupa’daki muvaffakiyetleri gazetelerde okunan ve geçen sene eski Maarif Vekili Celal Yardımcı’nın emriyle. Yeni Opera Umum Müdürü bestekâr Necil Kazim Akses tarafından görevine son verilen Leyla Gencer o akşam sahneye çıkacak, Riyaseti Cumhur Filarmoni Orkestrası ile en meşhur opera aryalarım söyleyecekti.

Konsere gösterilen alakada iki unsur rol oynuyordu: Biri, hakiki musiki severlerin dünya ölçüsünde şöhret yapmış bir Türk sopranosunu dinlemek zevkini tatmak arzuları, öbürü operadan çıkarılmış olan Leyla Gencer’in Operada konser vermeğe nasıl geleceğini, nasıl karşılanacağını ve ses durumunum "ne merkezde" olduğunu görüp anlamak isteyen "meraklıların"ın merakı.

Halbuki işin merak edilecek bir tarafı pek yoktu, Leyla Gencer, daha birkaç ay evvel İtalya’da, İtalyan Reisicumhurunun takdir ve tebriklerini kazanan muvaffakiyetli bir temsil vermişti, bu bir. Sonra, Ankara’ya gelince, Orkestra idarecileri hem konserlerine bir canlılık vermek hem kurdukları derneğe iyi bir hasılat temin etmek hem de Leyla Gencer’i çoktan beri dinlememiş olan hakiki müzikseverlere onu tekrar dinlemek fırsatını yaşatmak için kendisine müracaat etmişler. Leyla Gencer de ne Orkestra ne de dinleyicileriyle bir ihtilafı olmadığı için bu teklifi kabul etmişti, bu iki.

Gel gelelim "meraklı" her şeyde merak edilecek bir şey bulur. Onun için eski Maarif Vekilinin "görevine son verdiği” sopranonun iştiraki ile verilen bir konseri, bu konser “bu konser Riyaseti cumhur Filarmoni Orkestrası üyelerinin kurdukları bir musiki derneği yararına da olsa” Sayın Reisicumhurun Himayelerine olması merak edilecek bir şeydir. Demek ki Leyla Gencer, eski Maarif Vekilinin ve yeni Opera Umum Müdürünün istemedikleri, Operada hizmetine lüzum görmedikleri bir sanatkâr olduğu halde Reisicumhurun himayesine aldığı bir konserde, aynı Opera sahnesinde, bir gala konserinin solisti olarak, sesini duyuracak ve alkış toplayacaktır.?

Evet öyle. Ve öyle de oldu... Vakıa Leyla Gencer Opera sahnesinde teganni etti, ama sahneye, sahne kapısından değil. Orkestra kapasından dolaşarak çıktı. Bunun elbette bir manası vardı. Demek istiyordu ki ben Operanın değil, Orkestranın misafiriyim,

Opera idarecileri de o akşam Leyla Gencer’in kendi misafirleri olmadığını biliyorlardı, o kadar biliyorlardı ki dış kapının her akşamki sanat faaliyetine ait kartelasına ismini koymadılar, o akşam kendisine gönderilen çiçeklerde bazı karışıklıklar oldu, konseri televizyona almak için Basın-Yayın Umum Müdürünün gönderdiği İngiliz Televizyon mütehassıslarına çalışma müsaadesi verilmedi ama, İngilizler inatçı adamladır. Konserden sonra, orkestraya ait odalardan birinde Leyla Gencer’le gene de bir mülakat yapmak imkanını buldular. Ne var ki 60 milyona hitap eden İngiliz televizyonu seyircilerine ve dinleyicilerine Ankara’da da güzel bir Opera binası ve sahnesi, kuvvetli bir Orkestra ve seviyeli bir musiki hareketi olduğunu gösterecek yerde yalnız Leyla Gencer’i gösterebilecek...

Konsere gelince; Adolfo Camozzo’nun İtalyan eserleri için münakaşa edilemeyecek zevkli ve duygulu idaresi altında mükemmel verildi. Orkestra büyük bir sanatkarın refakati ile çalmanın verdiği inşirahla severek, duyarak çaldı. Leyla Gencer de o akşam. Amerika’nın ve İtalyanların kendisine en mühim sahnelerinde, en büyük rolleri kara gözleri için vermediklerini bir kere daha göstermek fırsatını buldu. "Anna Bolena", "Maskeli Balo", "Macbeth" ve "II Trovatore" operalarının en güç ve en güzel aryalarını ancak büyük primadonnalara has bir teknik, bir sanat ve bilhassa çok kuvvetli bir ifadeyle, İtalyanca, söyledi. Bu söyleyişe hâkim olan başlıca unsurla: bilginin e devamlı çalışmanın verdiği müzikalite, duygusun yarattığı sıcak ifade, ancak zekanın ram edebileceği üstün bir virtuöziteydi.

Temsilden sonra, gene aynı "meraklıların" gözleri hayretle açılırken sayın Reisicumhur Leyla Genceri locasında kabul etti, kendisini tebrik etti. Bir az sonra da Devlet reisinin, Leyla Gencere, "görevine son verenlerin önünde, dinleyicilerine verdiği sanat heyecanından, halkın kendisini her zaman dinlemek istediğinden takdirle bahsettikleri duyuluyordu.

ZAFER DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.14

MİLLİYET DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.15

ZAFER DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.15

CONCERT 

State Opera Grand Theatre, Ankara

03† November 1959

OPENING CONCERT OF 1959 - 1960 CONCERT SEASON

Presidential Symphony Orchestra

Adolfo Camozzo conductor
Leyla Gencer soprano

Rossini Overture L’Italiana in Algeri
Donizetti Al dolce guida mi .... Anna Bolena

Verdi Ma dall’arido stelo divulsa Macbeth
Bizet L’Arlesienne Suite No.2
Verdi Nel di' della vittoria ..... Macbeth
Verdi D’amor sull’ali rosee .... Il Trovatore
Verdi Overture I Vespri Sicilianni

Ancor: Macbeth Nel di' della vittoria

† Recording date

Note: The concert broadcast by TRT

ZAFER DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.10.29

CUMHURİYET DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.02

HAKİMİYET DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.03                                                            

↑ (Solda) Devlet Operasındaki muhteşem Konsere Reisicumhurumuz, sayın Celal Bayar şeref verirlerken görülüyor. 

(Sağda) Opera yıldızımız Leyla Gencer Konseri sırasında görülüyor.

Photos: © Türk Fotoğraf Ajansı

Riyaseticumhur Senfoni Orkestrasının refakatinde 

Leyla Gencer'in verdiği parlak Konseri
Konserde Cumhurbaşkanı Celal Bayarda bulundu
 
Şekür Ertüzün
 

Bir müddettir Ankara dışında bulunan sopranomuz Leyla Gencer .... (okunaksız) .... 3 Kasım 1959 Salı akşamı Büyük Tiyatro'da Sayın Reisi Cumhurumuz Celal Bayar’ın  himayelerinde Şef Adolfo Camozzo idaresinde Riyaseti Cumhur Orkestrasının refakati ile Filarmoni Derneği yararına verilmiştir.

Reisicumhur Sayın Celal Bayar ve Ankara sosyetesinden seçkin bir dinleyici topluluğunun hazır bulunduğu konser çok parlak ve muhteşem geçmiştir.
Leyla Gencer programda G. Verdi, G. Donizetti gibi İtalyan bestecilerinin operalarından seçilmiş aryaları söylemiştir. Bunların arasında «Macbeth» gibi henüz sahnelerimize çıkmamış operalardan aryalar vardı.
Konserde bulunan dinleyicilerin çılgınca alkışlarına mazhar olan büyük sanatkarı sahneden bırakmak istemiyorlardı. Defalarca sahneye çıkartılan sanatkar Leyla Gencer bir defa daha Macbeth’i söylemiştir. Bitmeyen tükenmeyen alkışlar arasında sahneden uzaklaşan kıymetli sanatkarımızı ne kadar tebrik etsek azdır. Şef Adolfo Camozzo büyük bir itina ile titizlikle orkestrayı idare etti. .... (okunaksız) ....

ULUS DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.04

ZAFER DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.04

ZAFER DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.06

VATAN DAILY NEWSPAPER                                                  

1959.11.08

AHMET EMİN YALMAN

Last Wednesday evening Leyla Gencer gave a concert in Ankara which was organized by the Ankara Philharmonic Foundation. And I was one of the people who galloped to the venue. I must frankly admit that I don’t know much about music. Nevertheless, I went there, not for the art but to express my respect towards an ambassador of ours who’s one of the most important representatives of Turkish art and culture that has won victories all over the world, for the sake of all Turks. She honourably represented and promoted our nation.

But very shortly after the concert began, I surprisedly noticed that the music appealed to me and carried me. I listened to each aria even with more enthusiasm. Instead of anxiously waiting for the concert to end as always, I said “Oh, how quickly it ended.”

I wouldn’t rather explain this difference within me as an awakening and improvement of my taste in art. Actually, our great artist has made a consistent progress since I listened to her many years ago at the French Embassy in Ankara. Whilst sharing her art with highly cultured European and American audience, she’s also received a lot in return. Not only the artistry of her voice has improved but her gestures have also become more relaxed, natural, harmonious, and charming. The mutual interest, understanding and love between the artist and the audience in her last concert grew so much that even an ignorant in music such as myself couldn’t help but share and enjoy its joy.

Who’s Leyla? Is she only an opera singer? No, Mrs. Leyla is one of the representatives of the Turkish ascent period, a pioneer and one of the most important art ambassadors who have been sent abroad. Countries are not conquered by using rifles and chains nowadays; but they are conquered by the power of a distinguished art that appeal to people’s hearts. New talents and artists from Turkey are appreciated and admired. Turkish art, that has been silent in the artistic area finally began to show its accomplishments to the world. Some people consider Adnan Saygun as one of the most important compositors of this era now. Pianist Idil Biret and violinist Suna Kan have already achieved international fame. And there are also more Turkish painters now that are appreciated and became known in the world.

Whilst all our art ambassadors go on improving their God given talents with endless efforts, they don’t ask for any financial support from us. They only expect a very humble award which is made of appreciation, understanding, and plainly avoiding acts that would complicate their mission and hurt their feelings.

Nevertheless, some institutions who are only determined to applicate constitutional requirements, have not acted this way and they neglected our expectations. They evaluated Leyla Gencer’s travels in Europe and America as a disadvantage in gaining reputation and honour for our country. They cut her salary, terminated her contract, pouted, and made trouble since she wasn’t present in Ankara to do her job. If the problem were about her salary; they could have cut it and let Leyla Gencer go but still, try to intend to keep a moral relationship between her and the Ankara Opera and thereby include our opera in her fame. As a matter of fact, unimaginable obstacles were created during her last concert. We wish that the administrators who are strictly attached to legal requirements would question their narrow minded and negative behaviours, share our mutual feelings of pride and join us in the “common admiration and interest towards Gencer”, that arose in her last concert.

There’s a cosmopolitan spirit in the international art world. Many artists acquire Italian names in order to become famous in an easier way. But Leyla Gencer is a person who’s proud of her Turkish identity so she insists on being presented and accepted as a Turkish artist and always puts national purposes before personal advantages.

Our esteemed artist performed at important theatres of Italy such as La Scala, S. Carlo, La Fenice and also in Vienna, Köln, Switzerland, Portugal, Yugoslavia, Poland and now in America, always maintaining her Turkish identity.

During an interview with a famous critic she had this dialogue:

 

“You are Italian, right?”
“No, I’m Turkish.”
“What? Turkish? You must be a Christian Turk I suppose.”
“No, I’m a Muslim Turk.”
“I wish you had told me this before I wrote about you. I used to have sympathetic feelings and admiration for you. Now, not anymore.”
And Gencer answered like this:
“I don’t need the sympathy of such a narrow-minded person.”

After giving her concert to youth on November 4^th, 1959, and her concert in Istanbul, Leyla Gencer will go to Italy, Austria, India, and England for further concerts. More concert dates might be added to her schedule. We sincerely hope that she’ll gain more success and victories for the sake of the nation and everybody who created obstacles and complications for her in the past will join us. Whether if there are still people with negative feelings towards her, Leyla Gencer should ignore them and concentrate only on the public’s appreciation. And she should keep on believing that the Turkish people are proud of her and are ready to pay the moral price that she’s earned. 

CONCERT

State Opera Grand Theatre, Ankara

03 April 1951

Ankara State Opera Orchestra

Adolfo Camozzo conductor
Leyla Gencer soprano

Verdi Ritorna vincitor Aida

IL TROVATORE    

Giuseppe Verdi (1813 - 1901)                                         

Opera in four acts in Italian [Sung in Turkish]

Libretto: Salvatore Cammarano from Spanish drama of the same tittle by Atonio Garcia Gutiérrez
Premièr at Teatro Apollo, Rome – 19 January 1853

09 February 1955 (11 Performances)                                

State Opera Grand Theatre, Ankara

Conductor: Adolfo Camozzo

Chorus master: Adolfo Camozzo

Stage director: Vedat Gürten

Scene and costumes: Tarık Levendoğlu

Count di Luna RIFKI AR/NEVZAT KARATEKİN baritone

Ferrando di Luna’s captain of the guard AYHAN BARAN/SELİM ÜNOKUR bass
Manrico a chieftain under the Prince of Biscay and reputed son of Azucena ÖZCAN SEVGEN tenor
Duchess Leonora lady-in-waiting to the Princess of Aragon LEYLA GENCER soprano [Role debut]
Ruiz a soldier in Manrico’s service HİLMİ GİRGİNKOÇ tenor
An Old Gypsy İHSAN ŞENOL baritone
Inez confident of Leonora MUKADDER GİRGİNKOÇ soprano
Azucena a Biscayan gypsy woman NECDET DEMİR/SAADET ALP/FEVZİYE BARTU mezzo-soprano
Un messo n/a tenor

Time: Fifteenth Century

Place: Biscay and Aragon

AKİS WEEKLY MAGAZINE                                            

1954.10.02                                                 

STATE OPERA MAGAZINE                                          

1960.01.09

BİZDE OPERA

(1948-1960)

Bizde mazisi henüz çok yeni olan Operamız Batı anlamıyla çalışarak bugüne kadar birçok eserler vermiştir.

1948-1949 Opera Mevsiminde: Palyaço (30), Carmen (7), Madama Butterfly (5) defa temsil edilerek opera mevsimimiz başlamıştır.

1950-1951 Opera Mevsiminde: Rigoletto (34), Tiefland (16)

1951-1952 Opera Mevsiminde: Tosca (32), Yarasa (24), Fidelio (8)

1952 1953 Opera Mevsiminde Konsolos (26), Sevda İksiri (24), Kerem (22)

1953-1954 Opera Mevsiminde: La Traviata (10), Madama Butterfly (4), Cosi fan tutte (22). Lucia di Lammermoor (21), Yugoslav Balesi (3), Oratoryo (Atatürk) (2)

1954-1955 Opera Mevsiminde: Konsolos (4), Tosca (7), Manon (12), Sevil Berberi (11), Il Trovatore (11), Tebessümler Diyarı (15), Hoffman’ın Masalları (6)

1955-1956 Opera Mevsiminde: Rigoletto (7), Paganini (28), Maskeli Balo (11), Don Pasquale (13), Telefon & Medyum (9), Cavalleria Rusticana & Palyaço (8), Don Juan (9), La Traviata (10), Satılmış Nişanlı (7)

1956-1957 Opera Mevsiminde: Satılmış Nişanlı (9), La Boheme (19), Fakir Talebe (13), Carmen (11), Van Gogh (9), La Traviata (13), La Sonnambula (5), Rigoletto (3)

1957-1958 Opera Mevsiminde: La Sonnambula (9), Il Boccacio (23), Cosi fan tutte (7), Sevil Berberi (40), Aida (19), Faust (3)

1958-1959 Opera Mevsiminde: Faust (27), Akıllı Kız (18), Van Gogh (11), Lucia di Lammermoor (16), Turandot (20), Madama Butterfly (8) defa temsil edilerek

1959-1960 Opera Mevsimine Madama Butterfly, Saraydan Kız Kaçırma operası ile girilmiştir.

 

LA TRAVIATA

Giuseppe Verdi (1813 - 1901)

Opera in three acts in Italian [Sung in Turkish]
Libretto: Francesco Maria Piave after Alexander Duma’s play La Dame aux Camélias
Premièr at Teatro la Fenice, Venice – 6 March 1853

18 April 1954 (10 Performances)

State Opera Grand Theatre, Ankara

Conductor: Adolfo Camozzo
Chorus master: Adolfo Camozzo
Stage director: Arnulf Schröder
Scene and costumes: Sabih Kayan

Alfredo Germont lover of Violetta SÜLEYMAN GÜLER/ÖZCAN SEVGEN/DOĞAN ONAT/UMUT PARS tenor
Giorgio Germont his father ALİ KÖPÜK/NEVZAT KARATEKİN/FİKRET KUTNAY/RIFKI AR baritone
Gastone de Letorieres a young man about town NÜRİ TURKAN/ESAT TAMER/AZMİ ÖRSES tenor
Baron Douphol a rival of Alfredo İLHAN ŞENOL/AYHAN BARAN/İSMAİL AKŞE baritone
Marchese d’Obigny SELİM ÜNOKUR/İSMAİL ÖKTEM/MUZAFFER GÜRGÜNEŞ bass
Dr. Grenvil HİLMİ GİRGİNKOÇ/AYHAN BARAN bass
Giuseppe servant to Violetta n/a tenor
Violetta Valery a courtesan LEYLA GENCER soprano [Role debut]
Flora Bervoix her friend YILDIZ AR/BEHİRE ERSÖZ/SABİHA ÇELİKER mezzo-soprano
Annina Violetta’s confident and maid NECDET DEMİR/HİKMET SESAR soprano

Time: 1850
Place: Paris and vicinity

Sketches © SABİH KAYAN

Working with Arnulf Schöder, Stage Director at home

STATE THEATER MAGAZINE                               

1954.04.10

STATE OPERA MAGAZINE                               

1960.01.09

BİZDE OPERA

(1948-1960)

Bizde mazisi henüz çok yeni olan Operamız Batı anlamıyla çalışarak bugüne kadar birçok eserler vermiştir.

1948-1949 Opera Mevsiminde: Palyaço (30), Carmen (7), Madama Butterfly (5) defa temsil edilerek opera mevsimimiz başlamıştır.

1950-1951 Opera Mevsiminde: Rigoletto (34), Tiefland (16)

1951-1952 Opera Mevsiminde: Tosca (32), Yarasa (24), Fidelio (8)

1952 1953 Opera Mevsiminde Konsolos (26), Sevda İksiri (24), Kerem (22)

1953-1954 Opera Mevsiminde: La Traviata (10), Madama Butterfly (4), Cosi fan tutte (22). Lucia di Lammermoor (21), Yugoslav Balesi (3), Oratoryo (Atatürk) (2)

1954-1955 Opera Mevsiminde: Konsolos (4), Tosca (7), Manon (12), Sevil Berberi (11), Il Trovatore (11), Tebessümler Diyarı (15), Hoffman’ın Masalları (6)

1955-1956 Opera Mevsiminde: Rigoletto (7), Paganini (28), Maskeli Balo (11), Don Pasquale (13), Telefon & Medyum (9), Cavalleria Rusticana & Palyaço (8), Don Juan (9), La Traviata (10), Satılmış Nişanlı (7)

1956-1957 Opera Mevsiminde: Satılmış Nişanlı (9), La Boheme (19), Fakir Talebe (13), Carmen (11), Van Gogh (9), La Traviata (13), La Sonnambula (5), Rigoletto (3)

1957-1958 Opera Mevsiminde: La Sonnambula (9), Il Boccacio (23), Cosi fan tutte (7), Sevil Berberi (40), Aida (19), Faust (3)

1958-1959 Opera Mevsiminde: Faust (27), Akıllı Kız (18), Van Gogh (11), Lucia di Lammermoor (16), Turandot (20), Madama Butterfly (8) defa temsil edilerek

1959-1960 Opera Mevsimine Madama Butterfly, Saraydan Kız Kaçırma operası ile girilmiştir.